{"id":119,"date":"2026-10-05T21:35:11","date_gmt":"2026-10-05T21:35:11","guid":{"rendered":"https:\/\/inneprzestrzenie.com\/blog\/?p=119"},"modified":"2026-10-05T21:55:47","modified_gmt":"2026-10-05T21:55:47","slug":"diagnoza-odpornosci-informacyjnej-szczecin-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/inneprzestrzenie.com\/blog\/diagnoza-odpornosci-informacyjnej-szczecin-2026\/","title":{"rendered":"Diagnoza odporno\u015bci informacyjnej Szczecina i\u00a0Pomorza Zachodniego"},"content":{"rendered":"\n

Dezinformacja, AI, lokalne NGO i media \u2013 potrzeby, ryzyka i rekomendacje na 2026 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Stowarzyszenie Inne Przestrzenie \u00b7 Szczecin \u00b7 pa\u017adziernik 2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n

Najwi\u0119ksz\u0105 lokaln\u0105 luk\u0105 nie jest brak og\u00f3lnopolskiej wiedzy o dezinformacji, lecz brak trwa\u0142ego mechanizmu, kt\u00f3ry przek\u0142ada profesjonalny fact-checking i analiz\u0119 zagro\u017ce\u0144 na codzienn\u0105 praktyk\u0119 szczeci\u0144skich organizacji spo\u0142ecznych i medi\u00f3w: od zauwa\u017cenia sygna\u0142u, przez weryfikacj\u0119, po proporcjonaln\u0105 reakcj\u0119 i komunikacj\u0119 do mieszka\u0144c\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Wska\u017anik<\/th>Ustalenie<\/th>Znaczenie dla regionu<\/th><\/tr><\/thead>
77%<\/td>Polak\u00f3w zetkn\u0119\u0142o si\u0119 z dezinformacj\u0105 wed\u0142ug badania Digital Poland 2026<\/td>Zjawisko jest powszechne, wi\u0119c interwencja nie mo\u017ce by\u0107 kierowana wy\u0142\u0105cznie do \u201e\u0142atwowiernych\u201d grup.<\/td><\/tr>
46 511<\/td>materia\u0142\u00f3w zg\u0142oszono platformom przez OAD NASK w 2025 r.; 12% usuni\u0119to<\/td>Samo zg\u0142oszenie tre\u015bci nie wystarcza; potrzebna jest zdolno\u015b\u0107 reakcji po stronie organizacji i medi\u00f3w.<\/td><\/tr>
8 670<\/td>cudzoziemc\u00f3w by\u0142o zameldowanych w Szczecinie na koniec 2025 r.; 6 172 to obywatele Ukrainy<\/td>Narracje antyukrai\u0144skie dotykaj\u0105 realnych relacji lokalnych, szk\u00f3\u0142, miejsc pracy i organizacji.<\/td><\/tr>
1 456<\/td>os\u00f3b skorzysta\u0142o w 2025 r. z Centrum Pomocy Szczecin-Ukrainie<\/td>Wsparcie i integracja pozostaj\u0105 trwa\u0142ym elementem lokalnej polityki spo\u0142ecznej.<\/td><\/tr>
200+ \/ 50+<\/td>os\u00f3b wspartych i spotka\u0144\/wydarze\u0144 deklarowanych przez Inne Przestrzenie na stronie organizacji<\/td>Organizacja ma lokalny dost\u0119p do grup spo\u0142ecznych i do\u015bwiadczenie w przek\u0142adaniu wiedzy na dzia\u0142ania.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

1. Cel i metoda diagnozy<\/h2>\n\n\n\n

Diagnoza zosta\u0142a przygotowana przez Stowarzyszenie Inne Przestrzenie jako materia\u0142 publiczny i punkt wyj\u015bcia do budowy lokalnej odporno\u015bci informacyjnej. \u0141\u0105czy dane publiczne, badania og\u00f3lnopolskie, analiz\u0119 dzia\u0142a\u0144 instytucji zajmuj\u0105cych si\u0119 dezinformacj\u0105 oraz do\u015bwiadczenie organizacji w pracy integracyjnej, edukacyjnej, medialnej i cyfrowej w Szczecinie.<\/p>\n\n\n\n

Zastosowano podej\u015bcie desk research. Wykorzystano przede wszystkim Raport o stanie Gminy Miasto Szczecin za 2025 r., materia\u0142y Ministerstwa Cyfryzacji, O\u015brodka Analizy Dezinformacji NASK, raport \u201eDezinformacja oczami Polak\u00f3w 2026\u201d, materia\u0142y Stowarzyszenia Demagog oraz publiczne informacje o dzia\u0142aniach Innych Przestrzeni. Tam, gdzie dane lokalne nie istniej\u0105, wnioski opisujemy jako hipotezy do weryfikacji, a nie jako fakty.<\/p>\n\n\n\n

\n

Ograniczenie: nie ma reprezentatywnego badania pokazuj\u0105cego, jaki odsetek szczeci\u0144skich NGO ma w\u0142asne procedury weryfikacji informacji lub reagowania na atak dezinformacyjny. Dlatego pierwszym krokiem praktycznym powinien by\u0107 pomiar bazowy w\u015br\u00f3d organizacji i lokalnych redakcji.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

2. Skala problemu: dezinformacja jest zjawiskiem powszechnym<\/h2>\n\n\n\n

Wed\u0142ug trzeciej edycji raportu Fundacji Digital Poland \u201eDezinformacja oczami Polak\u00f3w 2026\u201d 77% badanych deklaruje kontakt z dezinformacj\u0105, 79% uwa\u017ca, \u017ce jej skala w internecie wzros\u0142a w ostatnich pi\u0119ciu latach, a 75% uznaje j\u0105 za powa\u017cny problem. Wyniki nie m\u00f3wi\u0105, \u017ce ka\u017cda osoba jest w r\u00f3wnym stopniu podatna, ale pokazuj\u0105, \u017ce problem nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie w\u0105skiej grupy odbiorc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Raport NASK o reakcji platform na zg\u0142oszenia w 2025 r. pokazuje dodatkowy wymiar: O\u015brodek Analizy Dezinformacji zg\u0142osi\u0142 46 511 materia\u0142\u00f3w; 12% zosta\u0142o ca\u0142kowicie usuni\u0119tych, 68% poddano r\u00f3\u017cnym formom moderacji, a 20% pozosta\u0142o bez reakcji platform. W czwartym kwartale dominowa\u0142y manipulacje, a wyzwaniem pozostawa\u0142y tak\u017ce materia\u0142y wykorzystuj\u0105ce deepfake i podszywanie si\u0119 pod osoby lub instytucje.<\/p>\n\n\n\n

\n

Wniosek: odporno\u015b\u0107 informacyjna nie mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 tylko na nadziei, \u017ce platforma usunie szkodliwy materia\u0142. Organizacja lub redakcja musi r\u00f3wnolegle umie\u0107 zabezpieczy\u0107 tre\u015b\u0107, sprawdzi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o, oceni\u0107 ryzyko, skonsultowa\u0107 przypadek i zdecydowa\u0107, czy oraz jak reagowa\u0107.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

3. Szczecin: lokalny kontekst migracji i integracji<\/h2>\n\n\n\n

Raport o stanie Gminy Miasto Szczecin za 2025 r. podaje, \u017ce na koniec roku zameldowanych by\u0142o w mie\u015bcie 335 993 os\u00f3b, w tym 8 670 cudzoziemc\u00f3w. Najliczniejsz\u0105 grup\u0119 stanowili obywatele Ukrainy \u2013 6 172 osoby, nast\u0119pnie Bia\u0142orusi \u2013 682 i Niemiec \u2013 310. Dane meldunkowe nie obejmuj\u0105 wszystkich os\u00f3b faktycznie mieszkaj\u0105cych w mie\u015bcie, ale potwierdzaj\u0105, \u017ce relacje polsko-ukrai\u0144skie s\u0105 trwa\u0142ym elementem codzienno\u015bci Szczecina.<\/p>\n\n\n\n

W 2025 r. z us\u0142ug Centrum Pomocy Szczecin-Ukrainie dzia\u0142aj\u0105cego w strukturach Miejskiego O\u015brodka Pomocy Rodzinie skorzysta\u0142o 1 456 os\u00f3b. Obejmowa\u0142o to m.in. konsultacje z pracownikiem socjalnym i psychologiem, informacje i t\u0142umaczenia. Oznacza to, \u017ce konsekwencje rosyjskiej agresji na Ukrain\u0119 nadal s\u0105 obecne w lokalnej polityce spo\u0142ecznej i \u017cyciu wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n

Inne Przestrzenie pracowa\u0142y z polskimi i ukrai\u0144skimi dzie\u0107mi oraz rodzicami, prowadz\u0105c dzia\u0142ania j\u0119zykowe, edukacyjne, integracyjne i kulturowe. Organizacja publikuje te\u017c analizy dotycz\u0105ce AI, deepfake i wykluczenia cyfrowego. To do\u015bwiadczenie nie czyni jej profesjonalnym fact-checkerem, ale daje jej wa\u017cny zas\u00f3b: znajomo\u015b\u0107 lokalnych odbiorc\u00f3w i zdolno\u015b\u0107 przek\u0142adania z\u0142o\u017conych temat\u00f3w na praktyk\u0119 spo\u0142eczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

4. Narracje polsko-ukrai\u0144skie i ryzyko polaryzacji<\/h2>\n\n\n\n

Ministerstwo Cyfryzacji w lipcu 2026 r. opisa\u0142o narracje dezinformacyjne ukierunkowane na pogorszenie relacji polsko-ukrai\u0144skich. Wskazywa\u0142o m.in. przekazy maj\u0105ce os\u0142abia\u0107 spo\u0142eczne poparcie dla wsp\u00f3\u0142pracy Polski i Ukrainy, przedstawia\u0107 Ukrain\u0119 jako niewiarygodnego partnera oraz podwa\u017ca\u0107 decyzje publiczne dotycz\u0105ce wsparcia. Wa\u017cny jest mechanizm: dezinformacja cz\u0119sto nie powstaje z ca\u0142kowicie fikcyjnego zdarzenia, lecz z selektywnego doboru fakt\u00f3w, wyrwania z kontekstu, emocjonalnego j\u0119zyka i generalizacji.<\/p>\n\n\n\n

Dla lokalnych NGO ryzyko ma szczeg\u00f3lny charakter. Organizacja pracuj\u0105ca z migrantami, prawami cz\u0142owieka, edukacj\u0105 czy kultur\u0105 mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 po\u015brednim celem narracji wymierzonej nie tylko w ni\u0105 sam\u0105, ale tak\u017ce w grup\u0119, kt\u00f3rej pomaga. B\u0142\u0119dna reakcja mo\u017ce dodatkowo zwi\u0119kszy\u0107 zasi\u0119g fa\u0142szu, a brak reakcji \u2013 pozostawi\u0107 odbiorc\u00f3w bez wiarygodnego punktu odniesienia. Potrzebna jest wi\u0119c procedura pozwalaj\u0105ca odr\u00f3\u017cni\u0107 sytuacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 warto obserwowa\u0107, od tej wymagaj\u0105cej weryfikacji, publicznej odpowiedzi lub eskalacji do specjalisty.<\/p>\n\n\n\n

5. AI i deepfake: nowe narz\u0119dzia, stare mechanizmy manipulacji<\/h2>\n\n\n\n

Generatywna AI obni\u017ca koszt tworzenia wiarygodnie wygl\u0105daj\u0105cych obraz\u00f3w, nagra\u0144 i g\u0142os\u00f3w. NASK wskazuje materia\u0142y generowane lub modyfikowane przez AI jako jedno z wyzwa\u0144 \u015brodowiska informacyjnego. Jednocze\u015bnie sam wygl\u0105d albo brzmienie materia\u0142u nie daje pewnej odpowiedzi, czy jest autentyczny. Dlatego edukacja nie powinna sprowadza\u0107 si\u0119 do listy \u201ecech deepfake\u201d, lecz uczy\u0107 sprawdzania \u017ar\u00f3d\u0142a, historii publikacji, kontekstu i dost\u0119pnych dowod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

To obszar, w kt\u00f3rym Inne Przestrzenie ma naturalny zas\u00f3b kompetencyjny: Zbigniew Uciechowski publikuje i pracuje wok\u00f3\u0142 AI, w tym przejrzysto\u015bci tre\u015bci syntetycznych. W projekcie lokalnym ta wiedza powinna zosta\u0107 po\u0142\u0105czona z profesjonalnym fact-checkingiem i OSINT, tak aby technologia nie dominowa\u0142a nad metod\u0105 weryfikacji.<\/p>\n\n\n\n

6. Luka lokalna: wiedza istnieje, ale nie zawsze dociera do praktyki NGO<\/h2>\n\n\n\n

W Polsce dzia\u0142aj\u0105 wyspecjalizowane organizacje spo\u0142eczne i instytucje posiadaj\u0105ce rozbudowane kompetencje fact-checkingowe. Stowarzyszenie Demagog od 2014 r. prowadzi weryfikacj\u0119 informacji, Akademi\u0119 Fact-checkingu i dzia\u0142ania edukacyjne. W 2026 r. realizuje m.in. \u201eRadar na dezinformacj\u0119\u201d, wspieraj\u0105cy media w rozpoznawaniu prorosyjskich i antyukrai\u0144skich narracji, oraz projekt \u201eFakty blisko Ciebie: lokalne dzia\u0142ania fact-checkingowe\u201d, skierowany do mieszka\u0144c\u00f3w, aktywist\u00f3w, dziennikarzy i instytucji lokalnych. Stowarzyszenie Pravda tak\u017ce \u0142\u0105czy fact-checking z edukacj\u0105 medialn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

To nie przemawia za tworzeniem w Szczecinie kopii og\u00f3lnopolskiego fact-checkera. Przeciwnie: racjonalnym rozwi\u0105zaniem jest transfer metod i standard\u00f3w do organizacji, kt\u00f3re nie specjalizuj\u0105 si\u0119 w dezinformacji, ale spotykaj\u0105 jej skutki w codziennej pracy. Lokalny mechanizm powinien by\u0107 komplementarny: konsultowa\u0107 trudne przypadki ze specjalistami, a samodzielnie rozwija\u0107 sie\u0107 kontakt\u00f3w, szybk\u0105 kwalifikacj\u0119 sygna\u0142\u00f3w, komunikacj\u0119 do mieszka\u0144c\u00f3w i procedury reagowania.<\/p>\n\n\n\n

Poziom<\/th>Istniej\u0105cy zas\u00f3b<\/th>Luka do uzupe\u0142nienia<\/th><\/tr><\/thead>
Og\u00f3lnopolski<\/td>fact-checkerzy, NASK, analizy i kampanie<\/td>przek\u0142ad metod na codzienn\u0105 praktyk\u0119 lokalnych NGO<\/td><\/tr>
Lokalny ekspercki<\/td>media, uczelnie, analitycy, osoby od AI<\/td>sta\u0142y kana\u0142 wsp\u00f3\u0142pracy i wsp\u00f3lny standard reakcji<\/td><\/tr>
NGO<\/td>zaufanie spo\u0142eczne, kontakt z grupami, znajomo\u015b\u0107 problem\u00f3w<\/td>procedura, OSINT, konsultacja i bezpiecze\u0144stwo komunikacji<\/td><\/tr>
Mieszka\u0144cy<\/td>do\u015bwiadczenie lokalne i sieci spo\u0142eczne<\/td>proste nawyki weryfikacji i dost\u0119p do wiarygodnej \u015bcie\u017cki zg\u0142oszenia<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

7. Potrzeby grup docelowych<\/h2>\n\n\n\n