Pani Krystyna ma sze\u015b\u0107dziesi\u0105t jeden lat i\u00a0kartk\u0119 z\u00a0numerem sprawy. Trzyma j\u0105 tak, jak trzyma si\u0119 rzeczy wa\u017cnych, kt\u00f3rych si\u0119 nie rozumie \u2013 obur\u0105cz, za oba rogi, \u017ceby si\u0119 nie zgi\u0119\u0142a. Na kartce jest adres strony internetowej i\u00a0zdanie o\u00a0tym, \u017ce dalsze kroki nale\u017cy wykona\u0107 w\u00a0systemie. Pani Krystyna przez trzydzie\u015bci lat szy\u0142a. Potem szwalnia si\u0119 zamkn\u0119\u0142a, potem by\u0142a praca w\u00a0sklepie, potem sklep te\u017c si\u0119 zamkn\u0105\u0142. Umie obs\u0142u\u017cy\u0107 maszyn\u0119 Juki, umie policzy\u0107 w\u00a0pami\u0119ci mar\u017c\u0119 na trzech asortymentach naraz. Nie umie za\u0142o\u017cy\u0107 profilu zaufanego.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Ja bym posz\u0142a na ten kurs \u2013 m\u00f3wi. \u2013 Tylko \u017ce najpierw trzeba si\u0119 zapisa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
To zdanie jest w\u00a0ca\u0142o\u015bci opisem problemu i\u00a0nie wymaga \u017cadnego komentarza. Ale skoro ju\u017c zacz\u0119li\u015bmy, zajrzyjmy w\u00a0liczby.<\/p>\n\n\n\n
\u201ePrzekwalifikowanie” brzmi jak co\u015b, co si\u0119 cz\u0142owiekowi robi. Jak zabieg. W dokumentach programowych wyst\u0119puje w\u00a0stronie biernej: osoby zostan\u0105 obj\u0119te, uczestnicy zostan\u0105 przeszkoleni, wsparciem zostanie obj\u0119tych tylu a\u00a0tylu. W rzeczywisto\u015bci przekwalifikowanie jest czynno\u015bci\u0105 czynn\u0105 i\u00a0wykonuje j\u0105 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry akurat straci\u0142 punkt oparcia. Musi sam si\u0119 dowiedzie\u0107, sam wybra\u0107, sam si\u0119 zapisa\u0107, sam dojecha\u0107, sam wytrzyma\u0107 pierwszy dzie\u0144 w\u015br\u00f3d obcych ludzi m\u0142odszych od siebie o\u00a0pokolenie.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy z\u00a0tych krok\u00f3w ma dzisiaj wersj\u0119 cyfrow\u0105. I to nie jest wygoda \u2013 to jest jedyna wersja.<\/p>\n\n\n\n
W kwietniu 2026 roku Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Pracy w\u00a0Szczecinie opublikowa\u0142 zestawienie, na kt\u00f3re zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 dr Krzysztof Osi\u0144ski. Stopa bezrobocia w\u00a0zachodniopomorskim wynios\u0142a 8,0% wobec 6,0% w\u00a0kraju. Bez pracy pozostawa\u0142o 46,7 tys. os\u00f3b \u2013 o\u00a06,1 tys. wi\u0119cej ni\u017c rok wcze\u015bniej. Trzy dziesi\u0105te tych os\u00f3b nie ma kwalifikacji zawodowych, prawie po\u0142owa jest bez pracy d\u0142ugo.<\/p>\n\n\n\n
Jest w\u00a0tym zestawieniu jeszcze jedna liczba, obok tamtych, tej samej wielko\u015bci czcionk\u0105: 28,2% zarejestrowanych bezrobotnych to osoby powy\u017cej pi\u0119\u0107dziesi\u0105tego roku \u017cycia<\/strong>. Prawie co trzecia. Ta liczba nie ma w\u0142asnego akapitu w\u00a0\u017cadnym komentarzu, kt\u00f3ry czyta\u0142em, i\u00a0podejrzewam, \u017ce nie ma go dlatego, \u017ce nie wiadomo, co z\u00a0ni\u0105 zrobi\u0107. Bezrobocie m\u0142odych to problem, o\u00a0kt\u00f3rym umiemy m\u00f3wi\u0107. Bezrobocie pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolatka to problem, o\u00a0kt\u00f3rym m\u00f3wi si\u0119 ciszej, bo gdzie\u015b pod spodem le\u017cy za\u0142o\u017cenie, \u017ce to ju\u017c jest kwestia doczekania.<\/p>\n\n\n\n Do emerytury pani Krystynie zosta\u0142o sze\u015b\u0107 lat. To dwa razy wi\u0119cej, ni\u017c trwa ca\u0142e liceum.<\/p>\n\n\n\n Zestawili\u015bmy stopy bezrobocia we wszystkich dwudziestu jeden powiatach wojew\u00f3dztwa z\u00a0prognoz\u0105 ludno\u015bci GUS. Wynik jest mniej oczywisty, ni\u017c si\u0119 spodziewali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n Bezrobocie idzie w\u00a0parze z\u00a0wyludnianiem: korelacja stopy bezrobocia ze zmian\u0105 liczby mieszka\u0144c\u00f3w do 2050 roku wynosi \u22120,617. Powiaty o\u00a0najwy\u017cszym bezrobociu strac\u0105 do po\u0142owy wieku \u015brednio 19,3% ludno\u015bci, powiaty o\u00a0najni\u017cszym \u2013 9,9%. To ten sam proces ogl\u0105dany z\u00a0dw\u00f3ch stron: nie ma pracy, wi\u0119c si\u0119 wyje\u017cd\u017ca, wi\u0119c jest jeszcze mniej powod\u00f3w, \u017ceby zosta\u0107.<\/p>\n\n\n\n Ale ze starzeniem si\u0119 bezrobocie prawie nie koreluje. Wsp\u00f3\u0142czynnik wynosi 0,419 i\u00a0rozk\u0142ad t\u0142umaczy, dlaczego. Najstarsze powiaty regionu to \u015awinouj\u015bcie i\u00a0Ko\u0142obrzeg \u2013 w\u00a02035 roku ponad jedna czwarta ich mieszka\u0144c\u00f3w przekroczy sze\u015b\u0107dziesi\u0105ty pi\u0105ty rok \u017cycia. Bezrobocie w\u00a0obu nie si\u0119ga sze\u015bciu procent. Morze, turystyka, sezon. Staro\u015b\u0107 i\u00a0brak pracy to dwa osobne kryzysy, kt\u00f3re w\u00a0po\u0142owie regionu chodz\u0105 osobno.<\/p>\n\n\n\n Nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 w\u00a0czterech miejscach: w\u00a0powiecie choszcze\u0144skim, \u015bwidwi\u0144skim, \u0142obeskim i\u00a0drawskim. Bezrobocie powy\u017cej dwunastu procent, ponad jedna czwarta mieszka\u0144c\u00f3w po sze\u015b\u0107dziesi\u0105tce pi\u0105tce w\u00a02035, ubytek ludno\u015bci powy\u017cej jednej pi\u0105tej do 2050. Tam \u017cadne pojedyncze narz\u0119dzie nie zadzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Szczecin wygl\u0105da w\u00a0tym zestawieniu na miasto bez problemu. Stopa bezrobocia 4,3%, druga najni\u017csza w\u00a0wojew\u00f3dztwie. Udzia\u0142 senior\u00f3w prawie si\u0119 nie zmienia \u2013 23,5% dzi\u015b, 23,7% za dekad\u0119. Tyle \u017ce pod t\u0105 stabilno\u015bci\u0105 dzieje si\u0119 co innego: miasto straci do 2050 roku 13,1% mieszka\u0144c\u00f3w. Ono si\u0119 nie starzeje. Ono si\u0119 kurczy r\u00f3wnomiernie, we wszystkich grupach naraz, a\u00a0seniorzy po prostu zostaj\u0105, bo dok\u0105d mieliby jecha\u0107.<\/p>\n\n\n\n W Szczecinie mieszka ponad sto dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy os\u00f3b w\u00a0wieku pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu pi\u0119ciu lat i\u00a0wi\u0119cej. To co trzeci mieszkaniec. W samym przedziale 65\u201374 lata \u2013 oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug GUS co najmniej podstawowe umiej\u0119tno\u015bci cyfrowe ma w\u00a0tej grupie wiekowej mniej wi\u0119cej co \u00f3sma osoba. Przeliczone na Szczecin daje to ponad czterdzie\u015bci tysi\u0119cy ludzi, kt\u00f3rzy nie poradz\u0105 sobie samodzielnie z\u00a0formularzem, logowaniem ani za\u0142\u0105cznikiem. W ca\u0142ej grupie 55+ deficyt szacujemy na ponad sto tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Projekt Strategii Cyfryzacji Polski zak\u0142ada, \u017ce w\u00a02035 roku podstawowe kompetencje cyfrowe b\u0119dzie mia\u0142o 85% obywateli. Dzisiaj ma je 44,3%. Pani Krystyna b\u0119dzie mia\u0142a wtedy siedemdziesi\u0105t lat.<\/p>\n\n\n\n Odruch instytucjonalny jest zawsze ten sam: skoro brakuje kompetencji, zorganizujmy szkolenie. Sala, rzutnik, dwadzie\u015bcia os\u00f3b, certyfikat na koniec, wska\u017anik do sprawozdania. Problem w\u00a0tym, \u017ce bariera, o\u00a0kt\u00f3rej m\u00f3wimy, nie jest barier\u0105 wiedzy. Jest barier\u0105 zaufania.<\/p>\n\n\n\n Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry przez czterdzie\u015bci lat pracy nie pope\u0142ni\u0142 b\u0142\u0119du kosztuj\u0105cego kogokolwiek z\u0142ot\u00f3wk\u0119, siada przed ekranem i\u00a0w\u00a0ci\u0105gu dw\u00f3ch minut dowiaduje si\u0119, \u017ce zrobi\u0142 co\u015b \u017ale. Czerwona ramka. Komunikat, kt\u00f3rego nie napisa\u0142 cz\u0142owiek. Poczucie, \u017ce wszyscy inni to potrafi\u0105. Wstyd jest tu silniejszym hamulcem ni\u017c niewiedza, a\u00a0wstydu nie leczy si\u0119 jednorazowym szkoleniem, tylko powtarzaln\u0105 obecno\u015bci\u0105 kogo\u015b, kto nie robi wielkich oczu.<\/p>\n\n\n\n Dlatego nie budujemy kursu. Budujemy miejsce, do kt\u00f3rego mo\u017cna przyj\u015b\u0107 drugi raz z\u00a0t\u0105 sam\u0105 spraw\u0105 i\u00a0nikt nie westchnie. Blisko domu \u2013 bo dojazd przez p\u00f3\u0142 miasta jest kolejnym progiem. Z t\u0105 sam\u0105 osob\u0105 za ka\u017cdym razem \u2013 bo relacja jest tu narz\u0119dziem pracy, nie mi\u0142ym dodatkiem. Bez certyfikatu na koniec, za to z\u00a0za\u0142o\u017conym profilem zaufanym, kt\u00f3ry dzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n To nie jest romantyczne. To jest tania infrastruktura spo\u0142eczna, kt\u00f3ra pozwala drogiej infrastrukturze cyfrowej w\u00a0og\u00f3le zadzia\u0142a\u0107. Pa\u0144stwo wyda\u0142o dwie dekady i\u00a0miliardy na to, \u017ceby \u015bwiat\u0142ow\u00f3d dotar\u0142 pod ka\u017cdy blok. Ostatnie p\u00f3\u0142 metra \u2013 od gniazdka do cz\u0142owieka \u2013 zosta\u0142o niezaprojektowane.<\/p>\n\n\n\n Pani Krystyna nadal chce i\u015b\u0107 na ten kurs. Nadal najpierw trzeba si\u0119 zapisa\u0107.<\/p>\n\n\n\n Dane o\u00a0bezrobociu: Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Pracy w\u00a0Szczecinie, \u201ePodstawowe fakty o\u00a0bezrobociu w\u00a0wojew\u00f3dztwie zachodniopomorskim w\u00a0kwietniu 2026 r.”. Prognoza ludno\u015bci: G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Statystyczny, Bank Danych Lokalnych. Kompetencje cyfrowe: GUS, \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwo informacyjne w\u00a0Polsce w\u00a02025 r.” oraz indeks DESI 2024. Dane szczeci\u0144skie pochodz\u0105 z\u00a0diagnozy wykluczenia cyfrowego prowadzonej przez Stowarzyszenie Inne Przestrzenie \u2013 pe\u0142ne opracowanie dost\u0119pne pod adresem inneprzestrzenie.com\/diagnoza-cyfrowa. Pani Krystyna jest postacb\u0105 zbiorcz\u0105, z\u0142o\u017con\u0105 z\u00a0sytuacji, z\u00a0kt\u00f3rymi spotykamy si\u0119 w\u00a0pracy z\u00a0mieszka\u0144cami Szczecina.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Co trzeci bezrobotny w zachodniopomorskim ma ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat. Dla tych os\u00f3b przekwalifikowanie zaczyna si\u0119 dzi\u015b od ekranu \u2013 a w Szczecinie ponad czterdzie\u015bci tysi\u0119cy senior\u00f3w nie poradzi sobie z logowaniem.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":110,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,6],"tags":[],"class_list":["post-109","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analizy","category-esej"],"yoast_head":"\nDwa kryzysy, kt\u00f3re mylimy ze sob\u0105<\/h2>\n\n\n\n
Ilu ich jest<\/h2>\n\n\n\n
Czego nie za\u0142atwi kurs<\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n